عفونت‌های شایع زنان و علائم آن‌ها

بسیاری از زنان در دوره‌هایی از زندگی با خارش، سوزش، ترشح غیرعادی، بوی نامطبوع، درد لگن یا سوزش ادرار روبه‌رو می‌شوند. این علائم همیشه نشانه یک مشکل خطرناک نیستند، اما نادیده گرفتن آن‌ها هم کار درستی نیست؛ چون بعضی عفونت‌ها اگر به‌موقع بررسی و درمان نشوند، می‌توانند تکرار شوند، آزاردهنده‌تر شوند یا در شرایطی مثل بارداری اهمیت بیشتری پیدا کنند.

نکته مهم این است که علائم عفونت‌های ناحیه تناسلی و ادراری زنان گاهی شبیه هم هستند. برای مثال، خارش و سوزش می‌تواند در عفونت قارچی، واژینوز باکتریال، تریکومونیازیس، حساسیت پوستی یا حتی برخی عفونت‌های منتقل‌شونده از راه جنسی دیده شود. بنابراین بهتر است به‌جای خوددرمانی یا استفاده از داروی قبلی، در صورت تداوم یا تکرار علائم، توسط پزشک بررسی شوید.

ترشحات طبیعی و غیرطبیعی را بشناسید 🩺

ترشح واژن همیشه غیرطبیعی نیست. بسیاری از زنان در طول چرخه قاعدگی تغییراتی در مقدار و غلظت ترشحات تجربه می‌کنند. اما اگر ترشح همراه با بوی بد، تغییر رنگ واضح، خارش، سوزش، درد لگن، خونریزی غیرعادی یا درد هنگام رابطه جنسی باشد، نیاز به بررسی دارد.

ACOG واژینیت را التهاب یا عفونت واژن می‌داند که می‌تواند با ترشح، خارش، سوزش، بو یا درد همراه باشد و علت‌های مختلفی مانند قارچ، واژینوز باکتریال و تریکومونیازیس داشته باشد. (ACOG)

عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی واژن یکی از مشکلات شایع زنان است و معمولاً با خارش، سوزش، قرمزی، درد یا تحریک ناحیه تناسلی همراه می‌شود. ترشحات ممکن است سفید، غلیظ و تکه‌تکه باشد و معمولاً بوی شدید ماهی‌مانند ندارد. بعضی زنان هنگام ادرار یا رابطه جنسی احساس درد یا سوزش بیشتری دارند.

CDC علائم معمول کاندیدیازیس واژینال را خارش یا درد واژن، درد هنگام رابطه جنسی، درد یا ناراحتی هنگام ادرار و ترشح غیرطبیعی معرفی می‌کند. همچنین تأکید می‌شود که این علائم فقط مخصوص عفونت قارچی نیستند و ممکن است در مشکلات دیگر هم دیده شوند. (CDC)

خوددرمانی مکرر با داروهای ضدقارچ بدون تشخیص پزشک می‌تواند باعث تأخیر در تشخیص علت واقعی علائم شود. اگر برای اولین بار چنین علائمی دارید، باردار هستید، علائم شدید است، عفونت مرتب تکرار می‌شود یا درمان قبلی اثر نکرده، بهتر است برای دریافت نوبت پزشک اقدام کنید.

واژینوز باکتریال؛ وقتی تعادل طبیعی واژن به‌هم می‌خورد 📌

واژینوز باکتریال یا BV زمانی رخ می‌دهد که تعادل باکتری‌های طبیعی واژن تغییر کند. این وضعیت همیشه علامت‌دار نیست، اما وقتی علامت ایجاد کند، معمولاً با ترشح رقیق سفید یا خاکستری، بوی ماهی‌مانند، سوزش هنگام ادرار، خارش یا احساس ناراحتی در واژن همراه است. CDC نیز همین علائم را برای BV گزارش کرده و اشاره می‌کند بسیاری از افراد ممکن است علامتی نداشته باشند. (CDC)

بوی نامطبوع، به‌خصوص بعد از رابطه جنسی، یکی از نشانه‌هایی است که بسیاری از زنان را متوجه این مشکل می‌کند. البته تشخیص قطعی فقط با شرح حال، معاینه و در صورت نیاز آزمایش انجام می‌شود. استفاده خودسرانه از داروهای ضدقارچ معمولاً BV را درمان نمی‌کند، چون علت آن قارچ نیست.

اگر ترشح بدبو، تکرارشونده یا همراه با درد، خارش شدید، بارداری یا سابقه عفونت‌های مکرر دارید، بهتر است توسط متخصص زنان یا پزشک مناسب بررسی شوید.

تریکومونیازیس؛ عفونتی که نیاز به تشخیص دقیق دارد ⚠️

تریکومونیازیس یک عفونت منتقل‌شونده از راه جنسی است و ممکن است در بعضی افراد بدون علامت باشد. در زنان، این عفونت می‌تواند با خارش، سوزش، قرمزی یا درد ناحیه تناسلی، ناراحتی هنگام ادرار و ترشح واژینال شفاف، سفید، زرد یا سبز همراه با بوی ماهی‌مانند دیده شود. CDC تأکید می‌کند بدون درمان، این عفونت ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه پیدا کند. (CDC)

اگر ترشح زرد یا سبز، بوی بد، درد هنگام رابطه جنسی یا سوزش ادرار دارید، بهتر است خوددرمانی نکنید. در چنین مواردی بررسی پزشکی اهمیت دارد و ممکن است نیاز باشد شریک جنسی هم طبق نظر پزشک ارزیابی و درمان شود تا عفونت دوباره برنگردد.

عفونت ادراری در زنان

سوزش ادرار، تکرر ادرار، احساس فوریت برای دفع ادرار، درد پایین شکم، بوی بد ادرار یا ادرار کدر از علائم شایع عفونت ادراری هستند. اگر عفونت به سمت کلیه‌ها پیش برود، ممکن است تب، لرز، درد پهلو، تهوع یا بی‌حالی ایجاد شود که نیاز به بررسی سریع‌تر دارد.

عفونت ادراری در زنان شایع است، اما نباید با هر سوزشی خودسرانه آنتی‌بیوتیک مصرف کرد. گاهی سوزش ادرار به علت عفونت واژن، تحریک پوستی، حساسیت به شوینده‌ها یا عفونت‌های منتقل‌شونده از راه جنسی است. اگر باردار هستید، دیابت دارید، تب یا درد پهلو دارید، خون در ادرار می‌بینید یا علائم تکرار می‌شوند، مراجعه به پزشک مهم‌تر می‌شود.

عفونت‌های دهانه رحم و لگن

برخی عفونت‌ها ممکن است دهانه رحم یا اندام‌های داخلی لگن را درگیر کنند. علائمی مانند درد لگن، درد هنگام رابطه جنسی، خونریزی بین دو قاعدگی، خونریزی بعد از رابطه جنسی، ترشح غیرعادی، تب یا درد پایین شکم می‌تواند نیاز به بررسی جدی‌تر داشته باشد.

این علائم ممکن است با عفونت‌های منتقل‌شونده از راه جنسی یا بیماری التهابی لگن مرتبط باشند. تشخیص و درمان به‌موقع اهمیت دارد، چون برخی عفونت‌های درمان‌نشده می‌توانند روی سلامت باروری اثر بگذارند. اگر درد لگن شدید، تب، تهوع، خونریزی غیرطبیعی یا احتمال بارداری وجود دارد، مراجعه را عقب نیندازید.

چه عواملی احتمال عفونت را بیشتر می‌کنند؟ ✅

برخی شرایط می‌توانند احتمال بروز یا تکرار عفونت‌های زنان را بیشتر کنند؛ از جمله مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک، دیابت کنترل‌نشده، بارداری، تغییرات هورمونی، ضعف سیستم ایمنی، استفاده از شوینده‌ها و دوش‌های واژینال، رابطه جنسی محافظت‌نشده یا داشتن شریک جنسی جدید.

بهداشت ناحیه تناسلی مهم است، اما شست‌وشوی بیش از حد یا استفاده از مواد عطری و قوی می‌تواند تعادل طبیعی ناحیه را به‌هم بزند. بهتر است در صورت حساسیت، خارش یا تکرار عفونت، درباره نوع شوینده و روش مراقبت روزانه با پزشک مشورت کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر علائم خفیف و کوتاه‌مدت باشند، ممکن است به‌سرعت برطرف شوند؛ اما در بسیاری از موارد، بررسی پزشکی انتخاب ایمن‌تری است. به‌خصوص اگر برای اولین بار دچار ترشح غیرعادی، بوی بد، خارش شدید، درد هنگام رابطه جنسی، سوزش ادرار، درد لگن یا خونریزی غیرطبیعی شده‌اید، بهتر است پزشک علت را بررسی کند.

در موارد زیر مراجعه اهمیت بیشتری دارد:

• بارداری یا احتمال بارداری

• تب، لرز، درد پهلو یا درد شدید لگن

• ترشح بدبو، زرد، سبز یا همراه با خون

• تکرار عفونت در فاصله‌های کوتاه

• درد هنگام رابطه جنسی

• خونریزی بین دو قاعدگی یا بعد از رابطه جنسی

• درمان قبلی که اثر نکرده یا علائم را بدتر کرده است

خوددرمانی چه خطراتی دارد؟ 🧾

یکی از اشتباه‌های رایج این است که هر خارش یا ترشحی را عفونت قارچی بدانیم و از داروی قبلی استفاده کنیم. درحالی‌که واژینوز باکتریال، تریکومونیازیس، عفونت ادراری، عفونت دهانه رحم و حساسیت‌های پوستی می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند. درمان اشتباه ممکن است علائم را موقتاً پنهان کند و تشخیص را عقب بیندازد.

همچنین مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک می‌تواند به مقاومت دارویی، بازگشت علائم یا به‌هم خوردن تعادل طبیعی بدن منجر شود. انتخاب دارو، مدت درمان و نیاز به بررسی شریک جنسی باید توسط پزشک تعیین شود.

قبل از ویزیت چه اطلاعاتی آماده کنیم؟ 💙

برای اینکه ویزیت مفیدتر باشد، زمان شروع علائم، نوع ترشح، رنگ و بو، وجود خارش یا سوزش، درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی، تاریخ آخرین قاعدگی، احتمال بارداری، داروهای مصرفی، سابقه عفونت قبلی و هر درمانی را که خودتان انجام داده‌اید یادداشت کنید.

مجله سلامت ایران ویزیت تلاش می‌کند زنان با آگاهی بیشتر علائم بدن خود را بشناسند و در زمان مناسب برای مراجعه اقدام کنند. سامانه ایران ویزیت نیز می‌تواند مسیر انتخاب پزشک، دریافت نوبت متخصص زنان یا پزشک مناسب و برنامه‌ریزی برای مراجعه را ساده‌تر کند.

اگر دچار خارش، سوزش، ترشح غیرعادی، بوی نامطبوع، درد لگن، سوزش ادرار یا علائم تکرارشونده شده‌اید، بهتر است موضوع را با آرامش اما جدی پیگیری کنید. برای بررسی این علائم می‌توانید از طریق سامانه رسمی نوبت‌دهی IranVisit.net پزشک یا تخصص مناسب را پیدا کنید و مسیر دریافت نوبت خود را ساده‌تر و منظم‌تر پیش ببرید.